چگونه اسناد خزانه بخریم؟


همان گونه كه در مثال مشخص است در قیمت ۹۱۴,۰۰۰ ریال ۸۰ درصد اوراق عرضه شده به فروش می‌رود. كسانی كه قیمت‌های بالاتری را برای خرید پیشنهاد كرده‌اند، نیز با قیمت ۹۱۴,۰۰۰ ریال این اوراق را خریداری خواهند كرد و كسانی كه قیمت‌های پایین‌تری پیشنهاد داده‌اند، اوراقی دریافت نخواهند كرد.

چگونه در اسناد خزانه اسلامی سرمایه‌گذاری کنیم ؟

یکی از سرمایه‌گذاری‌های کم‌ریسک خرید اسناد خزانه اسلامی است و فرآیند خرید این اسناد تشابه زیادی با سایر اوراق بهادار با درآمد ثابت مانند اوراق مشارکت دارد.

خرید و فروش اسناد خزانه اسلامی در بازار ابزارهای نوین مالی فرابورس انجام می‌شود. فرآیند خرید این اسناد تشابه زیادی با سایر اوراق بهادار با درآمد ثابت مانند اوراق مشارکت و انواع صکوک چگونه اسناد خزانه بخریم؟ دارد.

به گزارش تجارت‌نیوز، بر اساس این گزارش، برای خرید اسناد خزانه اسلامی، کافی است به یکی از کارگزاری‌های عضو فرابورس مراجعه کرده و نسبت به تکمیل فرم خرید اوراق بهادار اقدام کرد.

همچنین در صورتی که متقاضی کد بورسی نداشته ‌باشد، می‌تواند پس از مراجعه به یکی از کارگزاران عضو فرابورس ایران، نسبت به دریافت کد بورسی اقدام کرده و پس از آن برای خرید اسناد خزانه اسلامی به صورت حضوری یا آنلاین اقدام کند. به اسناد خزانه اسلامی سود میان دوره تعلق نمی‌گیرد.

نرخ سود این اوراق صفر بوده و هیچ‌گونه پرداخت میان دوره‌ای نخواهد داشت. با خرید اسناد خزانه اسلامی به قیمتی کمتر از مبلغ اسمی و دریافت مبلغ اسمی در سررسید، می‌توان از اختلاف بین قیمت خرید و مبلغ دریافتی در سررسید منتفع شد.

افزون بر این، در سررسید اسناد خزانه اسلامی، خزانه‌داری مبلغ اسمی اوراق را به حسابی نزد بانک عامل واریز می‌کند. پس از آن شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، مبلغ اسمی را به شماره حساب بانکی دارندگان اوراق واریز خواهد کرد.

بنابراین اعلام شماره حساب و شبای بانکی دارندگان اوراق به کارگزار ضروری است.

همچنین افرادی که فعال حرفه‌ای بازار سرمایه نیستند و می‌خواهند بازاری را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کنند احتمالا این سوال برایشان پیش می‌آید که آیا این اوراق در هر زمان در بازار قابل خرید و فروش هستند؟

در پاسخ آن‌ها باید گفت بله، به دلیل وجود بازارگردانان متعدد، اسناد خزانه اسلامی از درجه نقدشوندگی خوبی برخوردار است.

به عبارت دیگر، بازارگردانان در هر روز، از آغاز ساعت معاملاتی در بازار حضور خواهند داشت و همزمان اقدام به ارسال سفارش خرید و فروش در بازار می‌کنند بنابراین این اوراق در هر زمان قابل خرید و فروش به قیمت روز خواهد بود.

خرید و فروش اوراق خزانه اسلامی | سرمایه گذاری کم ریسک با سود مطمئن

آیا میدانید خرید و فروش اوراق خزانه اسلامی در بورس چه شرایطی دارد؟ در اکثر اقتصاد ها، دولت ‌ها بر اساس فعالیت ‌های خود مبالغی را به پیمانکاران بدهکار هستند. گاهی از مواقع این بدهکاری ‌ها تا حدی زیاد است که دولت توان پرداخت آن‌ها را در مدت زمانی کوتاه ندارد و برای پرداخت آن نیاز به مدت زمان بیشتری دارد. این موضوع باعث شده اوراق بهاداری تحت عنوان اوراق خزانه اسلامی برای پرداخت بدهی‌ های دولت ایجاد شود. بر اساس اسناد خزانه اسلامی، خزانه‌ داری کل وزارت امور اقتصادی و دارایی، اوراق بهاداری بانام یا بی نام با بهای اسمی معین و بدون کوپن سود با سررسیدهای حداکثر تا سه سال منتشر می‌کند که در قبال بدهی های مسجل بخش دولتی و با توافق بستانکاران به‌ صورت تنزیلی (با کسر از بهای اسمی)، اوراقی در اختیار خریداران آن قرار می‌ گیرد و همه می توانند نسبت به خرید و فروش اوراق خزانه اسلامی در بورس اقدام کنند. حال اینکه خرید و فروش اوراق خزانه اسلامی چه مزایا و ویژگی‌ هایی دارد و چه افرادی می ‌توانند از آن سود ببرند، دلیلی شد تا در این مطلب نگاهی به اوراق خزانه اسلامی داشته باشیم. ( این مطلب در تاریخ ۱۳۹۹/۶/۷ بروزرسانی شده است )

خرید و فروش اوراق خزانه اسلامی

اسناد خزانه اسلامی یا اخزا ؛ کسب سود با حداقل ریسک! به طور کلی اسناد خزانه اسلامی، ابزاری مالی است که مبتنی بر بدهی دولت به ‌نظام بانکی، ذی‌ نفعان و تأمین ‌کنندگان منابع بوده و به‌ وسیله خزانه‌ داری کل وزارت امور اقتصادی و دارایی منتشر می ‌شود؛ به این معنا که دولت می ‌تواند با انعقاد قراردادهای مربوط به مبادله‌ های واقعی، اوراق بهادار خزانه را برای سررسید معین در اختیار بانک‌ ها، پیمانکاران پروژه ‌های کوتاه‌ مدت یا تأمین ‌کنندگان نیازهای جاری و به ‌صورت کلی طلبکاران دولت قرار دهد و از این راه نیازها و هزینه ‌های جاری و کوتاه‌ مدت خود را تأمین مالی کند. به عنوان نمونه دولت در محاسبات خود پذیرفته که مبلغی بدهی به پیمانکاران دارد، اما در حال حاضر توان پرداخت آن را ندارد.

درصورتی که تمایل دارید تا از خدمات ۲۵ درصد تخفیف کارمزد در بورس، مشاوره خرید … از کارگزاری آگاه بهره مند شوید میتوانید از طریق لینک زیر اقدام به ثبت نام نمایید.

از طرفی معتقد است تا شش ماه دیگر نی‌تواندبدهی خود را پرداخت نماید. با توجه به این موضوع، روی یک برگه بهادار مشخص می‌شود که دولت به موجب این برگه سه میلیارد بدهی به پیمانکار الف دارد و آن را در ۳۰ بهمن ٩۵ پرداخت خواهد کرد. به این برگه که در مثال بالا اشاره شد، اوراق خزانه اسلامی می ‌گویند. در این میان، پیمانکار الف می‌ تواند تا آخر ۳۰ بهمن صبر کند و کل پول را بگیرد یا این برگه بهادار (همانند چک) را در بازار سرمایه زودتر اما به قیمتی کمتر از سه میلیارد بفروشد؛ به این فرآیند نیز عرضه اوراق خزانه در بازار ثانویه می ‌گویند.

در ایران، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ضمانت می کند که اگر دولت به هر دلیلی بدهی را نپرداخت، بانک مرکزی بدهی را پرداخت خواهد کرد؛ این موضوع تضمینی برای خریداران اوراق خزانه و پیمانکاران محسوب می‌شود. در صورتی که دولت توان پرداخت وجه اسناد خزانه را نداشته باشد، پرداخت آن توسط بانک مرکزی به معنای استقراض غیرمستقیم دولت از بانک مرکزی خواهد بود و پایه پولی کشور افزایش یافته و منجر به تشدید تورم خواهد شد.

اوراق خزانه اسلامی چیست؟

اوراق خزانه یا همان treasury Bill که به آن T.B نیز گفته می شود، از اوراق بهادار قابل ‌معامله ‌ای است، که می ‌توانند پیش از سر‌رسید، بدون اعمال جریمه به وجه نقد تبدیل شوند. این اوراق به وسیله دولت‌ ها انتشار داده می شوند و سررسیدی زیر ۱ ‌سال دارند. جالب است بدانید که در سایر کشورها این اوراق به قیمتی کمتر از ارزش اسمی به فروش رسانده می شوند و در سررسید معادل با ارزش اسمی بازخرید خواهند شد. هدف اصلی انتشار این اوراق به وسیله دولت ‌ها، تامین کسری بودجه خود است. این اوراق از ابزارهای مالی با ماهیت بدهی هستند و جزو اساسی ‌ترین ابزار بازار پول به منظور اعمال سیاست‌ های پولی به حساب می آید.

اوراق خزانه اسلامی که با نماد “اخزا” در بورس شناخته می‌ شوند، اوراقی بدون کوپن به حساب می آیند و منظور از بدون کوپن بودن اوراق، این است که به آن ‌ها هیچ سودی تعلق نخواهد گرفت و می توان این طور گفت که نرخ سود این اوراق برابر صفر است. خریداران این اوراق تنها از تفاوت قیمت خرید و ارزش اسمی آن در سر‌رسید سود می برند. دارندگان این اوراق در تاریخ سررسید وجه نقدی معادل مبلغ اسمی، از دولت دریافت می‌ کنند. شایان ذکر است که سررسید این اوراق اغلب در بازه زمانی ۴ الی ۵۲ هفته در نظر گرفته می شود.

خرید و فروش اوراق خزانه اسلامی

سود اوراق خزانه اسلامی

در واقع اوراق خزانه اسلامی معمولا با قیمت اسمی یک میلیون ریال معادل ۱۰۰ هزار تومان منتشر می ‌شوند. قیمت اسمی در واقع بهایی است که دارنده اوراق در تاریخ سررسید از بانک مرکزی و به وسیله بانک عامل دریافت می کند. قیمت روز اوراق خزانه به دو عامل فاصله زمانی تا سررسید و بازده مورد انتظار بازار وابسته است. نرخ سود این اوراق معمولا بین ۲۱ تا ۲۳ درصد در نظر گرفته می‌ شود.

اسناد خزانه در نظام مالی بین الملل

اسناد خزانه مرسوم در دنیا توسط دولت به رقمی کمتر از قیمت اسمی به خریداران فروخته شده و از منابع مالی حاصل از فروش، بدهی ‌های دولت پرداخت می‌ شود. اما به دلیل اشکالات فقهی وارد بر این روش، دولت جمهوری اسلامی ایران، این اوراق را صادر و به شکل مستقیم به طلبکاران غیر دولتی واگذار می ‌کند. دارنده اوراق در صورت نیاز به وجه نقد، این اوراق را در بازار ابزارهای نوین مالی فرا بورس ایران به فروش می‌رساند.

به علت ضمانت موجود برای اوراق خزانه، معمولا این اوراق از بالاترین درجه اعتباری برخوردار است. به عنوان مثال درجه اعتباری آنها در آمریکا AAA است. درجه اعتباری AAA بیانگر بالاترین کیفیت اعتباری است و زمانی استفاده می‌ شود که کمترین ریسک اعتباری برای یک سرمایه‌ گذار وجود دارد. کاربرد آن زمانی است که توانمندی بالایی در ایفای به موقع تعهدات وجود دارد‌.

مزایای خرید و فروش اوراق خزانه اسلامی

اوراق خزانه اسلامی مزایای مختلفی را برای دولت، چگونه اسناد خزانه بخریم؟ پیمانکاران و خریداران به همراه دارد که به شرح زیر است :

  • معافیت مالیاتی
  • تامین کسری بودجه دولت
  • دارای سود بدون ریسک برای سرمایه ‌گذاران
  • قابلیت کشف نرخ سود بدون ریسک در اقتصاد کشور
  • تصفیه بدهی ‌های دولت و تسریع در پرداخت آن به پیمانکاران
  • کمک به حفظ استقلال اقتصادی و کاهش استقراض بین ‌المللی
  • جذابیت سرمایه‌ گذاری به دلیل سود بیشتر نسبت به سپرده‌ های بانکی
  • ابزاری مؤثر برای بانک مرکزی در اجرای سیاست پولی و تنظیم حجم نقدینگی
  • قابلیت نقد شوندگی بالا (به این معنا که چون حجم معاملات در فرابورس بالا است، دارندگان این اوراق می ‌توانند در هر زمان نسبت به فروش اوراق خود در بازار اقدام کنند).
  • ضمانت پرداخت مبلغ اسمی از سوی خزانه ‌داری کل کشور (خزانه‌ داری کل کشور نیز موظف است پرداخت مبلغ اسمی اسناد خزانه اسلامی را در سررسید اوراق تعهد کند.)
  • قرارگرفتن در اولویت تعهدات دولت (بزرگ ‌ترین دغدغه فعالان بازار سرمایه درخصوص اسناد خزانه اسلامی، عدم ایفای تعهدات دولت در زمان سررسید است؛ برای رفع این نگرانی، دولت به این بدهی اولویتی هم‌ ردیف حقوق و مزایای کارکنان خود داده و به عنوان بدهی ممتاز دولت در نظر گرفته می‌شود.)
  • سود بدون ریسک برای خریداران اوراق خزانه (این موضوع مزیت بسیار مناسبی برای فعالان بازار سرمایه است؛ چون می توانند در مدت زمانی معلوم با سود مشخصی همراه شوند و سرمایه آن‌ها نیز با تهدیداتی مواجه نمی ‌شود.)

ریسک نکول اوراق خزانه اسلامی

اوراق خزانه، جزو اوراق بدون ریسک در نظر گرفته می‌ شوند. از آن‌ جایی که این اوراق به وسیله دولت، برای تامین بودجه و یا پرداخت بدهی ‌هایش انتشار داده می شود، ریسک نکول (عدم ایفای تعهدات در تاریخ سر رسید) وجود ندارد، به خاطر این که دولت این اوراق را به ‌عنوان بدهی ‌های خود در نظر می‌ گیرد و پرداخت آن ‌ها را در اولویت قرار می ‌دهد. در نظر داشته باشید که خزانه داری کل کشور نیز پرداخت مبلغ اسمی اسناد خزانه اسلامی را در تاریخ سررسید تعهد می ‌کند. این تعهدنامه به امضای وزیر امور اقتصادی و دارایی رسیده است و مشکلی از این نظر برای سرمایه گذاران این اوراق وجود ندارد.

ریسک نقدشوندگی اوراق خزانه اسلامی

اوراق خزانه ریسک نقد‌شوندگی بسیار پایینی دارند، به خاطر این که این اوراق قابلیت معامله در بازار فرابورس را دارند. حجم روزانه معاملات این بازار بسیار بالا است، لذا دارندگان این اوراق هر زمان که قصد داشته باشند می ‌توانند برای فروش این اوراق در فرابورس اسران اقدام نمایند، همچنین بازارگردانان متعدد به نوعی تضمینی برای نقد‌شوندگی این اوراق است. زیرا بازار‌گردانان در طول ساعت معاملاتی حضور دارند و همزمان اقدام به خرید و فروش در بازار می ‌کنند. تنها ریسکی که این اوراق با خود دارند ریسک نوسانات قیمتی است، به این دلیل که قیمت این اوراق طبق فرآیند عرضه و تقاضا تعیین می‌ گردد.

انتشار و شرایط خرید و فروش اوراق خزانه اسلامی

وزارت امور اقتصادی و دارایی به نمایندگی از دولت، اسناد خزانه اسلامی را از محل ردیف بودجه اختصاص یافته، منتشر می‌کند. دستگاه‌ های مربوطه نیز بر اساس بودجه اختصاص یافته و اولویت ‌بندی، لیست پیمانکاران طلبکار از دولت را به بانک عامل معرفی خواهند کرد. بعد از احراز هویت و اخذ اطلاعات لازم توسط بانک عامل، لیست پیمانکاران به فرا بورس ایران اعلام خواهد شد. سپس حداکثر ظرف ۱۰ روز کاری، اطلاعات در سامانه معاملات ثبت شده و پیمانکاران می ‌توانند نسبت به فروش اسناد خزانه اسلامی در بازار ابزارهای نوین مالی فرا بورس ایران اقدام کنند.

پیمانکارانی که برای تأمین منابع مالی خود نیاز به وجه مالی داشته باشند، می‌توانند اوراق خود را از طریق یکی از کارگزاران عضو فرابورس ایران به قیمت روز در بازار فرا بورس ایران به فروش برسانند. اسناد خزانه اسلامی به صورت الکترونیکی منتشر می‌شود و در سامانه‌ های معاملاتی بازار سرمایه به صورت الکترونیکی به پیمانکاران تخصیص می‌ یابد. در سررسید اسناد خزانه اسلامی ، خزانه ‌داری مبلغ اسمی اوراق را به حسابی نزد بانک عامل واریز می ‌کند. پس از آن شرکت سپرده ‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، مبلغ اسمی را به شماره حساب بانکی دارندگان اوراق واریز خواهد کرد بنابراین اعلام شماره حساب و شبای بانکی دارندگان اوراق به کارگزار ضروری است.

قیمت اسناد خزانه اسلامی

قیمت این اوراق با در نظر گرفتن دو عامل نرخ سود مورد انتظار بازار و فاصله تا سررسید اوراق تعیین می ‌شود. به عنوان نمونه قیمت اوراق، در شرایطی که ۱۸۲ روز تا سررسید باقی مانده و نرخ بازده مورد انتظار بازار ۲۱ درصد است.

در نتیجه هرچه به سررسید نزدیک می‌ شویم، قیمت اسناد خزانه اسلامی به قیمت اسمی آن نزدیک‌ تر می‌شود. علاوه بر این، با افزایش نرخ بازده مورد انتظار بازار، قیمت بازاری اسناد خزانه اسلامی کاهش خواهد یافت.

سوالات پرتکرار در خصوص خرید و فروش اوراق خزانه اسلامی

آیا اسناد خزانه اسلامی معتبر هستند؟ اسناد خزانه اسلامی یک ابزار مالی برای تسویه بدهی های دولت به طلبکارانش است. در نتیجه وقتی شما اخزا خریداری می کنید، طرف حساب شما دولت خواهد بود. همچنین بانک مرکزی ضامن است که اگر دولت به هر دلیلی بدهی خود را پرداخت نکند، بانک مرکزی این بدهی را پرداخت خواهد کرد؛ این موضوع تضمینی برای خریداران اخزا به حساب می آید و میتوان گفت که سرمایه گذاری در اسناد خزانه اسلامی کاملا امن و معتبر خواهد بود.

کارمزد فروش اسناد خزانه اسلامی چه میزان است؟ طبق قوانین سازمان بورس، هنگام فروش اسناد خزانه اسلامی، به صورت خودکار مبلغی به عنوان کارمزد از شما کسر می‌شود. این کارمزد دو بخش است شامل ۰٫۰۰۰۶۳ کارمزد کارگزاری و ۰٫۰۰۰۱۴۴ کارمزد شرکت فرابورس، که جمعا ۰٫۰۰۰۷۷۴ است. به عنوان مثال بابت فروش ۱۰۰ میلیون تومان اسناد خزانه، ۷۷ هزار و ۴۰۰ تومان کارمزد از شما کسر خواهد شد.

چگونه نسبت به خرید و فروش اوراق خزانه اسلامی اقدام کنیم؟ تنها کافیست یک کد بورسی داشته باشید. سپس مي‌توانید با مراجعه به يكي از كارگزاري ‌های عضو فرابورس ايران، به صورت حضوری يا آنلاين، اوراق خود را به فروش برسانید.

امکان خرید و فروش اوراق خزانه اسلامی در هر زمانی وجود دارد؟ بله، به دلیل وجود بازارگردانان متعدد، اسناد خزانه اسلامي از درجه نقدشوندگی بالایی برخوردار است. به عبارت ديگر، بازارگردانان در هر روز، از آغاز ساعت معاملاتي در بازار حضور خواهند داشت و همزمان اقدام به ارسال سفارش خريد و فروش در بازار می ‌كنند، لذا اين اوراق در هر زمان قابل خريد و فروش به قيمت روز خواهد بود.

در زمان سر‌رسید چه سازمانی مسئول پرداخت مبلغ این اوراق به دارندگانش می باشد؟ شرکت سپرده‌ گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه (سمات) طبق اطلاعاتی که راجع ‌به دارندگان اوراق خزانه دارد، ارزش اسمی اوراق را به وسیله بانک‌ های مشخص شده، به حساب دارندگان این اوراق واریز خواهد کرد.

تفاوت اسناد خزانه اسلامی با سایر اوراق بهادار چیست؟ تفاوت عمده این اسناد با سایر اوراق بهادار، در سررسید آن و پرداخت سود است. این اوراق عموما سررسیدی کمتر از یک سال داشته و اغلب سررسید آن ها به صورت ۴، ۱۳، ۲۶ و ۵۲ هفته ‌ای است. اسناد خزانه اسلامی بدون سود بوده و هیچ ‌گونه پرداخت میان دوره‌‌ای تحت عنوان سود نخواهند داشت و سرمایه ‌گذاران از مابه‌ التفاوت قیمت خرید اوراق و ارزش اسمی دریافتی آن در سررسید، منتفع خواهند شد. دارندگان اوراق، مبلغ اسمی را در سررسید از دولت دریافت می‌کنند.

نماد اسناد خزانه در بازار بورس به چه صورت است؟ اوراق اسناد خزانه اسلامی به اوراق اخزا یا سخا معروف هستند. نماد این اوراق همراه با عددی بیان می ‌شود که بیانگر سررسید آن است. به عنوان نمونه سررسید اسناد “خزانه اسلامی۹۹۰۹۰۹” در تاریخ ۱۳۹۹/۰۹/۰۹ است.

شرایط پرداخت مبلغ اسمی اسناد خزانه اسلامی در سررسید چگونه است؟ سازمان مدیریت و برنامه ‌ریزی کشور، وجه مورد نیاز برای بازپرداخت ارزش اسمی اوراق را با توجه به زمان سررسید، از طریق خزانه‌ داری کل کشور به بانک عامل منتقل می ‌کند. شرکت سپرده ‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، بر اساس اطلاعات آخرین دارندگان اسناد خزانه اسلامی، ارزش اسمی اوراق را از طریق بانک عامل به حساب دارندگان مذکور واریز خواهد کرد.

نتیجه گیری و کلام آخر

به ‌صورت کلی چنانچه بخواهیم اوراق خزانه اسلامی را تعریف کنیم، می‌توانیم بگوییم اوراقی هستند که دولت برای پرداخت بدهی ‌هایش به افراد غیر‌دولتی انتشار می دهد. این اوراق سر‌رسیدی کمتر از ۱ ‌سال دارند و طی این دوره هیچ سودی به دارندگان آن ‌ها تعلق نمی‌ گیرد. این اوراق ریسک نکول ندارند و ریسک نقدشوندگی آن‌ ها بسیار پایین است، تنها ریسکی که امکان دارد این اوراق را تهدید کند، ریسک نوسان قیمت آن است. زمانی که شرکت ‌ها شروع به فروش این اوراق در بازار فرابورس کردند، تمامی افراد دارای کد بورسی می‌ توانند، مثل سهام شرکت ‌ها برای خرید و فروش اوراق خزانه اسلامی اقدام نمایند.

فعالان بازار سرمایه در صورتی که قصد سرمایه ‌گذاری مطمئن و بدون ریسک را در بازار سرمایه داشته باشند، می ‌توانند بر روی اسناد خزانه اسلامی سرمایه گذاری کنند تا از این طریق در مدت زمانی مشخص با سودآوری مناسب و مشخصی همراه شوند. شاید نگرانی برخی از فعالان بازار سرمایه در عدم نقدشوندگی این اسناد باشد اما با توجه به تضمین بانک مرکزی مبنی بر پرداخت آن، این نگرانی نیز حل شده و فعالان بازار سرمایه با خیالی آسوده می ‌توانند به سرمایه گذاری و خرید و فروش اوراق خزانه اسلامی بپردازند.

اطلاعات بیشتر درباره خرید و فروش اسناد خزانه اسلامی بانکی یا سخاب که در شعب بانک ملی با سود ۳۰ الی ۴۰ درصدی در حال معامله هستند.

۱۰ نکته کلیدی که در خرید اخزا باید بدانید

خرید اخزا همواره از کم ریسک ترین سرمایه گذاری های ممکن است. اسناد خزانه اسلامی، اوراق بهادار با نامی است كه دولت به منظور تصفیه بدهی‌های خود بابت طرح‌های تملك دارایی‌های سرمایه‌ای با قیمت اسمی و سررسید معین به طلبكاران غیردولتی واگذار می‌کند. اسناد خزانه مرسوم در دنیا توسط دولت به رقمی كمتر از قیمت اسمی به خریداران فروخته شده و از منابع مالی حاصل از فروش، بدهی‌های دولت پرداخت می‌شود اما به دلیل اشكالات فقهی وارد بر این روش، دولت جمهوری اسلامی ایران، این اوراق را صادر و به شکل مستقیم به طلبكاران غیر دولتی واگذار می‌کند. دارنده اوراق درصورت نیاز به وجه نقد، این اوراق را در بازار ابزارهای نوین مالی فرابورس ایران به فروش می‌رساند و سرمایه گذاران کم ریسک اقدام به خرید اخزا می کنند.

۱.نحوه خرید اخزا چگونه است؟

خرید اخزا و یا فروش آن در بازار ابزارهای نوین مالی فرابورس ایران انجام می‌شود. فرآیند خرید این اسناد تشابه زیادی با سایر اوراق بهادار با درآمد ثابت مانند اوراق مشاركت و انواع صكوك دارد. برای خرید اسناد خزانه اسلامی، كافی است به یكی از كارگزاری‌های عضو فرابورس ایران مراجعه كرده و نسبت به تكمیل فرم خرید اوراق بهادار اقدام كرد.

۲. آیا خرید اخزا سود میان دوره ای به همراه دارد؟

خیر، نرخ سود این اوراق صفر بوده و هیچ‌گونه پرداخت میان دوره‌ای نخواهد داشت.

۳. بازده حاصل از این اوراق از چه محلی حاصل می‌شود؟

با خرید اسناد خزانه اسلامی به قیمتی كمتر از مبلغ اسمی و دریافت مبلغ اسمی در سررسید، می‌توان از اختلاف بین قیمت خرید و مبلغ دریافتی در سررسید منتفع شد.

۴. بازده حاصل از خرید اخزا چگونه محاسبه می‌شود؟

به منظور آشنایی با نحوه محاسبه نرخ بازده نگهداری اسناد خزانه اسلامی تا سررسید و همچنین مقایسه بازده این اوراق با سایر اوراق تامین مالی، می‌توان به لینك “نرخ بازده اوراق” در وب‌سایت فرابورس ایران مراجعه کرد.

نرخ بازده اسناد خزانه به صورت روزشمار و به شکل زیر محاسبه می‌شود:

خرید اخزا

۵. قیمت خرید اخزا در بازار چگونه تعیین می شود؟

قیمت بازاری اسناد خزانه اسلامی در بازار سرمایه با مكانیزم عرضه و تقاضا مشخص خواهد شد. این مكانیزم در عرضه اولیه به یكی از دو روش زیر صورت خواهد گرفت:

۱) روش ثبت سفارش:

در روش ثبت سفارش، قیمت‌های وارده توسط خریداران به صورت مخفی خواهد بود. در این روش چگونه اسناد خزانه بخریم؟ تعداد سفارشات وارده توسط خریداران مجموعا ‌باید به میزان حداقل ۸۰ درصد حجم كل اوراق عرضه شده باشد و قیمتی كه كشف می‌شود باید به گونه‌‌ای باشد كه در آن قیمت، حداقل ۸۰ درصد اوراق عرضه شده به فروش برسد. با یك مثال به تشریح عرضه به روش ثبت سفارش می‌پردازیم:

اسناد خزانه اسلامی یا اخزا بورسدان

همان گونه كه در مثال مشخص است در قیمت ۹۱۴,۰۰۰ ریال ۸۰ درصد اوراق عرضه شده به فروش می‌رود. كسانی كه قیمت‌های بالاتری را برای خرید پیشنهاد كرده‌اند، نیز با قیمت ۹۱۴,۰۰۰ ریال این اوراق را خریداری خواهند كرد و كسانی كه قیمت‌های پایین‌تری پیشنهاد داده‌اند، اوراقی دریافت نخواهند كرد.

۲) روش حراج:

در روش حراج، قیمت در یك جلسه معاملاتی و بر اساس رقابت خریداران تعیین می‌شود. در این روش سفارش متقاضیان (خریداران) و عرضه‌كنندگان (فروشندگان در یك بازه زمانی) وارد سامانه معاملاتی می‌شود، پس از آن، بهترین قیمت‌های خرید (بالاترین قیمت‌ها) و بهترین قیمت‌های فروش (پایین‌ترین قیمت‌ها) با یكدیگر منطبق شده و معامله انجام خواهد شد.

لازم به توضیح است که قیمت این اوراق تحت تاثیر دو عامل تعیین نرخ سود مورد انتظار بازار و فاصله تا سررسید اوراق است

برای مثال قیمت اوراق در شرایطی كه ۱۸۲ روز تا سررسید باقی مانده و نرخ بازده مورد انتظار بازار ۲۱ درصد است، به روش زیر محاسبه می‌شود:

اسناد خزانه اسلامی یا اخزا بورسدان

بنابراین هرچه به سررسید نزدیك می‌شویم، قیمت بازاری اسناد خزانه اسلامی به قیمت اسمی نزدیكتر می‌شود. علاوه بر این با افزایش نرخ بازده مورد انتظار بازار، قیمت بازاری اوراق مذكور كاهش خواهد یافت.

۶. واریز مبلغ اسمی در زمان سررسید چگونه صورت می‌گیرد؟

در سررسید اسناد خزانه اسلامی، خزانه‌داری مبلغ اسمی اوراق را به حسابی نزد بانك عامل واریز می‌كند. پس از آن شركت سپرده‌گذاری مركزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، مبلغ اسمی را به شماره حساب بانكی دارندگان اوراق واریز خواهد كرد. بنابراین اعلام شماره حساب و شبای بانكی دارندگان اوراق به كارگزار ضروری است.

۷. آیا خرید اخزا یا فروش آن در هر زمانی ممکن است؟

بله، به دلیل وجود بازارگردانان متعدد، اسناد خزانه اسلامی از درجه نقدشوندگی بالایی برخوردار است. به عبارت دیگر، بازارگردانان در هر روز، از آغاز ساعت معاملاتی در بازار حضور خواهند داشت و همزمان اقدام به ارسال سفارش خرید و فروش در بازار می‌كنند بنابراین این اوراق در هر زمان قابل خرید و فروش به قیمت روز خواهد بود.

۸. اسناد خزانه اسلامی در معرض چه ریسک‌هایی قرار دارد؟

اسناد خزانه اسلامی همانند سایر اوراق بهادار براساس مكانیزم عرضه و تقاضا در بازار معامله می‌شود. بنابراین ممکن است تحت تاثیر ریسک نوسانات قیمتی قرار بگیرد.

۹. آیا امکان نکول ناشر در سررسید وجود دارد؟

ضامن این اوراق، وزارت امور اقتصادی و دارایی بوده و خزانه‌داری كل كشور بازپرداخت این اوراق در سررسید را در زمره دیون ممتاز دولت در نظر می‌گیرد به نحوی كه پرداخت مبلغ اسمی اسناد خزانه اسلامی در سررسید، هم‌ردیف با پرداخت حقوق كاركنان دولت بوده و با همان درجه اهمیت و اضطرار صورت می‌گیرد. خزانه‌داری كل كشور نیز موظف است پرداخت مبلغ اسمی اسناد خزانه اسلامی را در سررسید اوراق تعهد كند. این تعهدنامه به امضای وزیر امور اقتصادی و دارایی رسیده است از این رو اسناد خزانه اسلامی ریسك نكول نخواهند داشت.

۱۰. قیمت خرید اخزا وتسویه وجوه چگونه تعیین می‌شود؟

خرید اخزا از طریق محاسبه ارزش فعلی جریانات آتی آن به دست می‌آید. بنابراین برای محاسبه ارزش فعلی اسناد خزانه اسلامی كافی است مبلغ اسمی اوراق با توجه به نرخ مورد انتظار سرمایه‌گذار و زمان باقی مانده تا سررسید تنزیل شود.

تسویه وجوه ناشی از معاملات این اوراق، مطابق ضوابط معاملات بازار توسط شركت سپرده‌گذاری مركزی اوراق بهادار و تسویه وجوه انجام شده و وجوه ناشی از فروش این اوراق یك روز كاری پس از معامله به حساب فروشنده واریز خواهد شد.

دانستنی های بورس تهران

محتوای این مطلب چقدر برای شما مفید بود؟

خوشحال خواهیم شد اگر به این مطلب رای دهید و نظر خود را برای ما ارسال کنید

>>همه چیز درباره نحوه محاسبه سود «اخزا» >>>سود خرید اسناد خزانه اسلامی «اخزا» چقدر است و چگونه محاسبه و پرداخت می شود؟

وب سایت بورس نگار - اخزا نوعی از ابزارهای مالی اسلامی است سازوکار آن بدین شکل است که خریدار در زمان انتشار آن را به قیمتی کمتر از قیمت اسمی خریداری وسپس در زمان سررسید می تواند آن را به قیمت اسمی به فروش و از این طریق سود بدست بیاورد.

>>اوراق بدهی چیست؟
اوراق خزانه اسلامی در شرایط کنونی اقتصاد کشور به یک ابزار مالی جذاب از نظر بازدهی برای سرمایه گذاران تبدیل شده است.با توجه با بازدهی مناسب این اوراق بسیاری از سرمایه گذاران علاقه زیادی برای خرید این اوراق دارند.از آنجایی که بسیاری از افراد آشنایی زیادی با اخزا ندارند تصمیم گرفتیم که در این مقاله به صورت ساده توضیحاتی را درباره این اوراق برای شما ارائه کنیم.پس اگر تمایل به آشنایی بیشتر با اوراق خزانه اسلامی دارید در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.


>>آشنایی با اوراق بدهی
قبل از اینکه به تعربف اخزا بپردازیم بد نیست آشنایی مختصری با اوراق بدهی پیدا کنید.چرا که اوراق خزانه اسلامی به صورت بالقوه نوعی اوراق بدهی محسوب می شوند.به طور خلاصه می توان گفت ماهیت اوراق بدهی این است که منتشر کننده اوراق با انتشار آن بدهی خود را به تعویق می اندازد.منظور ما از منتشر کننده در این مقاله دولت است.اوراق خزانه اسلامی یا اخزا نیز نوعی اوراق بدهی محسوب می شوند.دولت با انتشار اخزا در واقع بدهی خود را طی ساز و کاری برای مدتی به تعویق می اندازد.


>>اسناد خزانه اسلامی (اخزا) چیست؟
اسناد خزانه اسلامی نوعی از ابزارهای مالی اسلامی است.اخزا یک ابزار مالی مبتنی بر بدهی محسوب مس شود.این اسناد اوراق بهادار با نامی است که دولت آن را به جای بدهی‌های خود بابت طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای با قیمت اسمی و سررسید معین به طلبکاران غیردولتی واگذار می‌کند.


>>رویه خرید و فروش اسناد خزانه
رویه خرید و فروش اسناد خزانه در دنیا به این شکل است که به رقمی کمتر از قیمت اسمی به خریداران فروخته شده و از منابع مالی حاصل از فروش، بدهی‌های دولت پرداخت می‌شود .اما به دلیل مسائل فقهی وارد بر این روش، دولت ایران، این اوراق را صادر و به شکل مستقیم به طلبکاران غیر دولتی واگذار می‌کند. دارنده اوراق درصورت نیاز به وجه نقد، این اوراق را در بازار ابزارهای نوین مالی فرابورس ایران به فروش می‌رساند.یعنی دوبت به جای بدهی خود به طلبکارانش این اسناد را به آنها می دهد و آنها می توانند اسنادخزانه اسلامی یا اخزا را در بازار به فروش رسانذه و به پول خود برسند.


حال سوال اینجاست که ما سهامداران چگونه می توانیم از طریق خرید اخزا سود بدست بیاوریم؟


>>آیا اسناد خزانه اسلامی معتبر هستند؟
همانطور که گفته شد اسناد خزانه اسلامی یک ابزار مالی برای تسویه بدهی های دولت به طلبکارانش است.در نتیجه وقتی شما اخزا خریداری می کنید طرف حساب شما دولت خواهد بود.همچنین بانک مرکزی ضامن است که اگر دولت به هر دلیلی بدهی خود را پرداخت نکند، بانک مرکزی این بدهی را پرداخت خواهد کرد؛ این موضوع تضمینی برای خریداران اخزا محسوب می‌شود.در نتیجه شما


>>چگونه از طریق خرید اخزا سود می کنیم؟
ساز و کار اسناد خزانه اسلامی به این شکل است که خریدار در زمان انتشار آن را به قیمتی کمتر از قیمت اسمی خریداری می کند.سپس در زمان سررسید اخزا می تواند آن را به قیمت اسمی به فروش برساند و از این طریق سود بدست بیاورد.پس همانطور که مشخص است این اوراق سود پرداختی دوره ای ندارند،بلکه سودی که شما بدست می آورید ناشی از اختلاف قیمت در زمان خرید و زمان سررسید اوراق است.همچنین سررسید این اوراق کمتر از یکسال است.


>>مثال برای نحوه کسب سود از خرید اخزا
فرض کنید شما اسناد خزانه اسلامی را که قیمت اسمی ۱۰۰۰۰۰۰ ریال دارند،در زمان انتشار به قیمت ۸۵۰۰۰۰ ریال خریداری می کنید.سررسید این اخزا نیز ۸ ماهه است.در نتیجه شما می توانید پس از گذشت ۸ ماه و در زمان سررسید ، اخزا تحت تملک خود را به قیمت ۱۰۰۰۰۰۰ ریال به فروش برسانید.بدین ترتیب شما از خرید و فروش اخزا در این ۸ ماه ۱۷٫۶۴% سود بدست آورده اید : قیمت خرید : ۸۵۰۰۰۰ ریال قیمت فروش : ۱۰۰۰۰۰۰ ریال

سود حاصل از فروش : ریال۱۵۰۰۰۰ = ۸۵۰۰۰۰ – ۱۰۰۰۰۰۰ ۱۷٫۶۴% = ۱۰۰*۱۵۰۰۰۰/۸۵۰۰۰۰


>>بهترین زمان خرید اخزا
اگر شما در زمان انتشار این اوراق را خریداری نکنید،باید مبلغی بیشتر نسبت به تاریخ انتشار پرداخت کنید.چرا که هر چه به تاریخ سررسید این اوراق نزدیکتر بشویم قیمت آنها افزایش خواهد یافت.در این زمان برای بدست آوردن بازده خود باید قیمت اسمی اخزا را از قیمت خرید خود کسر کنید.


>>چگونه اخزا بخریم؟
اسناد خزانه اسلامی در بازار فرابورس ایران خرید و فروش می شوند.شما هر زمانی که قصد خرید و یا فروش این اوراق را داشته باشید،می توانید از طریق یکی از کارگزارانی که عضو فرابورس هستند این اوراق را به قیمت روز خرید و فروش نمایید.ضمنا نماد این اوراق همراه با عددی بیان می‌شود که نشانگر سررسید آن است. به عنوان نمونه سررسید اسناد “خزانه اسلامی۹۶۱۰۱۰″ در تاریخ ۱۳۹۶/۱۰/۱۰ است.

ساز و کار اسناد خزانه اسلامی

اسنادخزانه اسلامی : ابزار کاهش ریسک سرمایه گذاری

اسناد خزانه اسلامی یکی از اوراق های با درآمد ثابت می باشد که توسط دولت و به نفع پیمانکاران که از دولت طلبکار هستند منتشر می شود. در حال حاضر بسیاری از سرمایه گذاران دارایی خود را در بانک سرمایه گذاری می کنند و با توجه به نرخ سود بانکی اعلام شده به صورت سالانه درصدی را به عنوان بازدهی کسب می‌کنند. حال ممکن است این بازده معادل 15 درصد و یا 20 درصد باشد.

از طرفی زمانی که سرمایه گذار در بانک سرمایه گذاری می‌کند و قرارداد یک ساله را با بانک منعقد میکند باید حتما یک سال وجه خود را نزد بانک سپرده کند تا بازده مورد نظر را به دست آورد و اگر در زمانی به وجه خود نیاز داشته و قصد گرفتن بخشی از آن را از بانک داشته باشد بازدهی مورد نظر کاهش یافته و به صورت روزانه محاسبه می شود و دیگر از آن بازدهی 20 درصدی ( نرخ بازدهی یک ساله که توسط بانک مرکزی تعیین می شود و ممکن هست هر بار کاهش یا افزایش داشته باشد) خبری نیست و با دریافت وجه سرمایه گذار بازدهی ثابت خود را با برداشت وجه از بانک از دست می‌دهد. در این نوشتار قصد داریم در خصوص اسناد خزانه اسلامی و ساختار این اوراق در بازار صحبت کنیم.

اسناد خزانه اسلامی

تعریف اسناد خزانه اسلامی

اسناد خزانه اسلامی، در زمره اوراق بهادار بانام هستند که بیانگر تعهد دولت‌ها به بازپرداخت مبلغ اسمی آنها در آینده است به بیان دیگر و به طور ساده اسناد خزانه را میتوان اینگونه تعریف کرد: فرض کنید پیمانکاری در یک زمینه برای دولت کاری انجام داده است و از دولت طلبکار است. دولت نیز به جای بدهی خود اسنادی را در اختیار پیمانکار قرار می‌دهد که دارای سررسید مشخصی می باشد و پیمانکار وجه خود را در سررسید دریافت می‌کند. حال پیمانکار می تواند این اسناد را در بازار ابزارنوین مالی فرابورس به فروش برساند.

اسناد خزانه در حال حاضر با نماد اخزا در بازار ابزارنوین فرابورس عرض می شود که هر کدام دارای تاریخ سر رسید می باشد. شکل زیر اوراق اخزا را در صفحه tsetmc.com نشان میدهد.

اسناد خزانه اسلامی

سازو کار اوراق اسناد خزانه اسلامی به این صورت می باشد که خریدار در زمان انتشار این اوراق را به قیمتی کمتر از قیمت اسمی خریداری می کند. سپس در زمان سررسید اخزا می تواند آن را به قیمت اسمی به فروش برساند و از این طریق سود بدست بیاورد.پس همانطور که مشخص است این اوراق سود پرداختی دوره ای ندارند، بلکه سودی که شما بدست می آورید ناشی از اختلاف قیمت در زمان خرید و زمان سررسید اوراق است.همچنین سررسید این چگونه اسناد خزانه بخریم؟ اوراق کمتر از یکسال است.

به عنوان مثال شکل بالا اسناد خزانه اسلامی با سررسید 1397/07/10 را نشان میدهد. تاریخ ذکر شده تاریخ سررسید این اخزا می باشد. قیمت این اوراق با توجه به عرضه و تقاضای بازار به دست می آید. فرض کنید خریداری اسناد خزانه را با قیمت 95200 تومان ( 1 مرداد) خریداری کند. از آنجایی که سرمایه گذار در تاریخ سررسید 100000 تومان دریافت میکند بنابراین سود حاصل از سرمایه گذاری این شخص به صورت زیر به دست می آید.

اسناد خزانه اسلامی

همانطور که در شکل نشان داده شده است سرمایه گذار با خرید اسناد خزانه در تاریخ 1 مرداد و نگهداری ان تا سررسید حدود 5.04 درصد بازدهی کسب میکند. حال باید این بازدهی را با بازدهی سرمایه گذاری در سایر اوراق بدهی مانند بانک مقایسه کند. تاریخ سر رسید اوراق 10 مهر می باشد و سرمایه گذار نیز این اوراق را در تاریخ 1 مرداد خریداری کرده است. مدت زمان بین این دو تاریخ حدود 72 روز می باشد و اگر سرمایه گذاری پول خود را با بازدهی 20 درصد سالانه در بانک سرمایه گذاری کند بازده سرمایه گذاریش حدود 3.8% در بازه 72 روز خواهد بود ( بازدهی ماهانه سرمایه گذاری در بانک حدود 1.66% می باشد که آن را بر 31 روز تقسیم میکنیم تا بازدهی روزانه آن بدست اید و سپس بازدهی بدست آمده را در 72 روز ضرب می کنیم) و این نشان می‌دهد که بازدهی سرمایه گذاری در این اوراق (5.04%) بالاتر خواهد بود. البته این نکته را نیز باید مد نظر داشت که با خرید اسناد خزانه اصل پول + سود آن در سررسید دریافت می شود که مجموعا 100000 تومان می باشد.

اکسل مربوط به محاسبه سود و زیان اسناد خزانه نیز در سایت فرابورس ایران موجود می باشد.

آیا اسناد خزانه اسلامی دارای ریسک است

بزرگترين دغدغه چگونه اسناد خزانه بخریم؟ فعالان بازار سرمايه درخصوص اسناد خزانه اسلامي، عدم ايفاي تعهدات دولت در زمان سررسيد است. برای رفع اين نگراني، دولت به اين بدهي اولويتي هم‌رديف حقوق و مزاياي كاركنان خود داده و به عنوان بدهي ممتاز دولت در نظر گرفته مي‌شود. خزانه‌داري كل كشور نيز موظف است پرداخت مبلغ اسمي اسناد خزانه اسلامي را در سررسيد اوراق تعهد كند. اين تعهدنامه به امضاي وزير امور اقتصادي و دارايي رسيده است از اين رو اسناد خزانه اسلامي ريسك نكول نخواهند داشت.

تفاوت اسناد خزانه با سایر اوراق بهادار

اسناد خزانه اسلامی

مبلغ 100000 تومان در زمان سر رسید چگونه پرداخت می شود

در سررسيد اسناد خزانه اسلامي، خزانه‌داري مبلغ اسمي اوراق را به حسابي نزد بانك عامل واريز مي‌كند. پس از آن شركت سپرده‌گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه، مبلغ اسمي را به شماره حساب بانكي دارندگان اوراق واريز خواهد كرد بنابراين اعلام شماره حساب و شباي بانكي دارندگان اوراق به كارگزار ضروري است. بنابراین با توجه به توضیحات داده شده هر سرمایه گذاری قادر است اسناد خزانه را در بازار خرید و فروش کند.

آیا اسناد خزانه دارای سود میان دوره ای می باشد؟

همانطور که در بخش های قبل توضیح داده شده است بازدهی اسناد خزانه با پرداخت آن در سررسید حاصل می شود و به همین دلیل اسناد خزانه دارای سود میان دوره ای نمی باشد. یعنی اگر اخزا را به قیمت 90000 تومان خریداری کرده باشید یا باید صبر کنید تا در سر رسید مبلغ 100000 تومان دریافت کنید و یا باید در بازار معاملات ثانویه آن را به فروش برسانید و بازدهی اخزا صرفا با این روش حاصل می شود.

حال ممکن است این سوال برایتان پیش امده باشد که بازدهی اورزاق خزانه را در کجا میتوان به صورت کلی نگاه کرد تا در خصوص اوراقی که بازدهی بالاتری نسبت به بقیه دارد برای خریداری تصمیم گیری کرد. ما در ربات تابلوخوانی رصدخونه این امکان را فراهم کردیم که بازدهی اسناد خزانه اسلامی را به صورت یکجا مشاهده کنید تا در خصوص معامله آن تصمیم گیری کنید. شکل زیر خروجی اوراق خزانه در ربات رصدخونه را نشان میدهد. همانطور که در شکل زیر مشاهده میکنید بازدهی سالانه تا سر رسید به عنوان یک عامل مهم در اخذ بازدهی از این اوراق می باشد که هر چقدر این بازدهی بالاتر باشد. به عنوان مثال در اخرین سطر این جدول روزهای باقی مانده تا سررسید 33 روز می باشد که بازدهی آن بر مبنای سالانه حدود 22.7 می باشد. این یعنی اگر سود سالانه سرمایه گذاری در اوراق با درامد ثابت 20 درصد باشد پس سرمایه گذاری در خزانه بازدهی بالاتری به همراه دارد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.