درک ریسک سرمایه‌گذاری

بررسی تاثیر ریسک درک شده توسط کاربران شبکه‌های اجتماعی بر قیمت بیت‌کوین با استفاده از تکنیک تحلیل احساسات و شبکه عصبی NARX

با توجه به محبوبیت جهانی حوزه رمزارزها به ویژه بیت‌کوین، انتظار می‌رود دیر یا زود دولت‌ها، بانک‌ها و سایر صنایع به استفاده از رمزارزها در معاملات روزمره خود روی‌آورند. بنابراین همانند هر حوزه مالی دیگر، نیاز به شناسایی چالش‌های موجود در این حوزه جهت ایجاد فضای سرمایه‌گذاری امن احساس می‌شود. از طرفی با گسترش شبکه‌های اجتماعی، داده‌های ساختارنیافته در حال افزایش هستند که می‌توان از این پدیده جهت ایجاد ارزش افزوده در حوزه‌های گوناگون همچون تحلیل احساسات بهره‌مند شد. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر ریسک درک‌شده توسط کاربران شبکه‌های اجتماعی بر روی قیمت بیت‌کوین انجام گردید. براساس یافته‌های پژوهش، ریسک‌های شناسایی‌شده در حوزه بیت‌کوین، شامل ریسک اجتماعی، اقتصادی، امنیتی، فناوری و حقوقی می‌باشند. برای استخراج ریسک‌های بیت‌کوین، از گفتگوهای سایت بیت‌کوین‌تاک استفاده گردید. پس از جمع­آوری داده‌ها توسط خزشگر وب، به کمک الگوریتم تخصیص پنهان، گفتگوها در خوشه‌های موضوعی خوشه‌بندی شدند. تحلیل احساسات کاربران نیز با روش مبتنی‌بر واژگان و بکارگیری واژه‌نامه AFINN انجام گردید. برای سنجش اثرگذاری احساسات کاربران بر قیمت بیت‌کوین نیز از مدل شبکه عصبی غیرخطی با داده‌های برون­زا بهره گرفته شد. نتایج به­دست آمده نشان از وجود 0.99 همبستگی و میانگین مربعات خطا 0.001 دارد که به معنای وجود همبستگی میان قیمت واقعی و قیمت پیش‌بینی‌شده بیت‌کوین می‌باشد. یافته‌های این پژوهش می‌تواند توجه فعالان در حوزه بیت‌کوین را جلب نماید تا برنامه‌ریزی مناسبی جهت سرمایه‌گذاری و کاهش ریسک سرمایه‌گذاری داشته باشند.


عنوان مقاله [English]

paper title

نویسندگان [English]

  • Parisa Zolfaghar 1
  • ameneh khadivar 2
  • fatemeh abbasi 3

1 Master of Information Technology Management, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University, Tehran, Iran

2 Associate Professor, Department of Management, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University, Tehran, Iran

3 Assistant Professor, Department of Information Technology Management, Faculty of Information Technology, Mehr Alborz Institute of Higher Education, Tehran, Iran

Due to the global attention to cryptocurrencies especially bitcoin, governments, banks, and other industries are expected to use cryptocurrencies in their daily transactions. Therefore, as any other financial field, there is a need to identify the challenges in this field to safe investment. On the other hand, by the expansion of social networks, unstructured data is increasing, which can be used to create added value in various areas such as sentiment analysis. Therefore, this study was conducted to investigate the impact of perceived risk by social network users on the price of Bitcoin. According to the research findings, the identified risks in the field of bitcoin include social, economic, security, technological and legal risks., The conversations on the Bitcoin Talk Site were used to extract the bitcoin risks. After collecting these conversations by the web crawler, the conversations were clustered into thematic clusters using the Latent Dirichlet Allocation algorithm, which is one of the most popular methods in Topic Modeling. were analyzed using vocabulary-based method and AFINN dictionary. NARX Neural Network was used to measure the effect of Userschr('39') Sentiment on the price of Bitcoin. The results show a correlation of 0.99 and a mean square error of 0.001, which means that there is a correlation between the actual price and the predicted price of Bitcoin. The findings of this study can attract the attention of financial actors and businessmen in the field of bitcoin to plan a safe investment and reduce risk.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bitcoin
  • Bitcoin risk
  • Sentiment Analysis
  • Topic Modeling
  • NARX neural network


[2] S. Corbet, A. Meegan, C. Larkin, B. Lucey, and L. Yarovaya, “Exploring the Dynamic Relationships between Cryptocurrencies and Other Financial Assets,” Economics Letters, vol. 165, no. 1, pp. 28–34, 2018.

[3] O. Kraaijeveld and J. De Smedt, “The predictive power of public Twitter sentiment for forecasting cryptocurrency prices,” Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, vol. 65, p. 101188, 2020, doi: 10.1016/j.intfin.2020.101188.

[4] Z. Chen, C. Li, and W. Sun, “Bitcoin price prediction using machine learning: An approach to sample dimension engineering,” Journal of Computational and Applied Mathematics, vol. 365, p. 112395, 2020, doi: 10.1016/j.cam.2019.112395.

[5] F. Mai, Z. Shan, Q. Bai, X. (Shane) Wang, and R. H. L. Chiang, “How Does Social Media Impact Bitcoin Value? A Test of the Silent Majority Hypothesis,” Journal of Management Information Systems, vol. 35, no. 1, pp. 19–52, Jan. 2018, doi: 10.1080/07421222.2018.1440774.

[6] R. Grinberg, “Bitcoin: An Innovative Alternative Digital Currency (Preliminary Draft),” Hastings Science & Technology Law Journal, no. May, pp. 1–44, 2011.

[8] E. Erdin, M. Cebe, K. Akkaya, S. Solak, and E. Bulut, “A Bitcoin payment network with re duce d transaction fees and confirmation times,” Computer Networks, vol. 172, p. 107098, 2020, doi: 10.1016/j.comnet.2020.107098.

[9] A. Khadivar and F. Abbasi, “Method for Measuring Information Technology Program Risk by Fuzzy Approach,” BI Management Studies, vol. 1, no. 3, pp. 47–69, 2014.

[11] A. Vafadar Nikjoo, A. Shahabi, and S. M. A. Khatami Firouzabadi, “Determining most significant project risk’s categories with considering causal relations between them in the fuzzy environment,” Management Research in Iran, vol. 17, no. 3, pp. 49–69, 2021, [Online]. Available: https://mri.modares.ac.ir/article_158.html

[12] R. Ali, J. Barrdear, R. Clews, and J. Southgate, “The economies of digital currencies,” Bank of England Quarterly Bulletin, vol. 43, no. 3, pp. 276–286, 2014.

[13] C. Lustig and B. Nardi, “Algorithmic authority: The case of Bitcoin,” Proceedings of the Annual Hawaii International Conference on System Sciences, vol. 2015-March, pp. 743–752, 2015, doi: 10.1109/HICSS.2015.95.

[14] C. Baek and M. Elbeck, “Bitcoins as an investment or speculative vehicle? A first look,” Applied Economics Letters, vol. 22, no. 1, pp. 30–34, 2015, doi: 10.1080/13504851.2014.916379.

[15] Turpin, “Bitcoin: The Economic Case for a Global, Virtual Currency Operating in an Unexplored Legal Framework,” Indiana Journal of Global Legal Studies, vol. 21, no. 1, p. 335, 2014, doi: 10.2979/indjglolegstu.21.1.335.

[16] C. Y. Wu and V. K. Pandey, “The value of Bitcoin in enhancing the efficiency of an investor’s portfolio,” Journal of Financial Planning, vol. 27, no. 9, pp. 44–52, 2014.

[17] mahin sabet sarvestani, abbas moghbel baarz, and A. Afsar, “Comparative analysis of the structural attributes of supply network firms in auto industry (social network analysis approach),” Modern Research in Decision Making, vol. 4, no. 4, pp. 59–80, 2019, [Online]. Available: http://journal.saim.ir/article_37598.html

[18] L. Kristoufek, “BitCoin meets Google Trends and Wikipedia: Quantifying the relationship between phenomena of the Internet era,” Scientific Reports, vol. 3, pp. 1–7, 2013, doi: 10.1038/srep03415.

[19] C. Lamon, E. Nielsen, and E. Redondo, “Cryptocurrency Price Prediction Using News and Social Media Sentiment,” Pdfs.Semanticscholar.Org, 2016.

[21] E. Stenqvist and J. Lönnö, “Predicting Bitcoin price fluctuation with Twitter sentiment analysis,” 2017.

[22] C. Eom, T. Kaizoji, S. Hoon, and L. Pichl, “Bitcoin and investor sentiment : Statistical characteristics and predictability,” Physica A, vol. 514, pp. 511–521, 2019, doi: 10.1016/j.physa.2018.09.063.

[23] D. Shen, A. Urquhart, and P. Wang, “Does twitter predict Bitcoin ?,” Economics Letters, vol. 174, pp. 118–122, 2019, doi: 10.1016/j.econlet.2018.11.007.

[24] O. Oueslati, E. Cambria, M. Ben HajHmida, and H. Ounelli, “A review of sentiment analysis research in Arabic language,” Future Generation Computer Systems, vol. 112, pp. 408–430, 2020, doi: 10.1016/j.future.2020.05.034.

[25] F. Abbasi, A. Khadivar, and M. Yazdinejad, “Sentiment Analysis of Users for Buying on Cell Phone in Digikala,” BI Management Studies, vol. 8, no. 32, pp. 181–210, 2020, doi: 10.22054/IMS.2020.46286.1585.

[26] S. Symeonidis, D. Effrosynidis, and A. Arampatzis, “A comparative evaluation of pre-processing techniques and their interactions for twitter sentiment analysis,” Expert Systems with Applications, vol. 110, 2018, doi: 10.1016/j.eswa.2018.06.022.

[27] T. Norsten, “Exploring the Potential of Twitter Data and Natural Language Processing Techniques to Understand the Usage of Parks in Stockholm,” 2020.

[28] S. Jung and W. C. Yoon, “An alternative topic model based on Common Interest Authors for topic evolution analysis,” Journal of Informetrics, vol. 14, no. 3, p. 101040, 2020, doi: 10.1016/j.joi.2020.101040.

[29] I. Vayansky and S. A. P. Kumar, “A review of topic modeling methods,” Information Systems, vol. 94, p. 101582, 2020, doi: 10.1016/j.is.2020.101582.

[30] M. Lamba, M. Madhusudhan, and I. Science, “Application of Topic Mining and Prediction Modeling Tools for Library and Information Science Journals,” pp. 395–401, 2018.

[31] W. Zhao et al., “A heuristic approach to determine an appropriate number of topics in topic modeling,” BMC Bioinformatics, vol. 16, no. 13, p. S8, 2015, doi: 10.1186/1471-2105-16-S13-S8.

[32] L. Hagen, “Content analysis of e-petitions with topic modeling: How to train and evaluate LDA models?,” Information Processing and Management, vol. 54, no. 6, pp. 1292–1307, 2018, doi: 10.1016/j.ipm.2018.05.006.

[33] B. Sohrabi, I. Raeesi Vanani, and F. Zareh Mirkabad, “Designing a Recommender System for Optimizing and Managing Bank Facilities through the Utilization of Clustering and Classification Algorithms,” Modern Research in Decision Making, vol. 1, no. 2, pp. 53–76, 2016, [Online]. Available: http://journal.saim.ir/article_21125.html

[34] C. Yang, H. Zhang, B. Jiang, and K. Li, “Aspect-based sentiment analysis with alternating coattention networks,” Information Processing and Management, vol. 56, no. 3, pp. 463–478, 2019, doi: 10.1016/j.ipm.2018.12.004.

[35] A. zarei, davood feiz, and ghazale Taheri, “Providing Social Market Intelligence Framework based on web 2.0 Using Text-Mining Technique on Social Media Websites (Case Study: Competitive Analysis between Samsung and Emersun Brands),” Management Research in Iran, vol. 24, no. 4, pp. 98–125, 2021, [Online]. Available: https://mri.modares.ac.ir/article_540.html

[36] J. B. Han, S. H. Kim, M. H. Jang, and K. S. Ri, “Using Genetic Algorithm and NARX Neural Network to Forecast Daily Bitcoin Price,” Computational Economics, vol. 56, no. 2, pp. 337–353, 2020, doi: 10.1007/s10614-019-09928-5.

انواع ریسک سرمایه گذاری در بورس و راه مدیریت آن

انواع ریسک در سرمایه گذاری

تقریبا همه ما با مفهوم ریسک آشناییم و در زندگی روزمره خودمون با این مفهوم سروکار داریم. البته ریسک فقط به زندگی روزمره و تصمیمات مربوط به اون محدود نمی‌شه و شما در بسترهای دیگه‌ای هم با اون مواجه می‌شین. یک دسته از بسترهایی که مفهوم ریسک در اون از اهمیت دوچندانی برخورداره، بسترهای مالی محسوب می‌شه که سرمایه شما در اون‌ها دخیله!

وقتی که شما قصد سرمایه‌گذاری در هر بستر مالی‌ای رو داشته باشین، ریسک مربوط به اون سرمایه‌گذاری جزو مهم‌ترین عواملی هست که روی تصمیمات شما تاثیر زیادی می‌گذاره و اگه شما در سنجیدن این ریسک دقت کافی رو به خرج ندین، باید انتظار مواجهه با عواقب اون رو هم داشته باشین. با این‌که این عواقب در اکثر مواقع صرفا مالی هستن اما ممکنه کنترل اون‌ها از دست شما خارج شه؛ پس به هیچ عنوان نباید اهمیت این مسئله رو نادیده بگیریم.

اولین قدمی که باید در این راستا برداشت، آشنایی با انواع ریسک هست تا بتونیم ریسک سرمایه گذاری در بورس رو بهتر بسنجیم و خودمون رو برای پذیرفتن اون آماده‌تر کنیم. به همین دلیل در این مطلب از کارگزاری حافظ به بررسی انواع ریسک در سرمایه گذاری می‌پردازیم درک ریسک سرمایه‌گذاری تا شما بیشتر از هر زمان دیگه‌ای با این مفهوم آشنا شین.

تعریف انواع ریسک در سرمایه گذاری

انواع ریسک در بازار بورس

مهم‌ترین مرحله برای رسیدن به یک درک مناسب از مفهوم ریسک، آشنا شدن با انواع اون هست. اهمیت این موضوع به این دلیله که شما برای رسیدن به بهترین نتیجه باید از ریسک سرمایه گذاری در بورس آگاه باشین و تصمیمات خودتون رو با توجه با این نکته اتخاذ کنین.

قبل از هر چیز باید یک تعریف از ریسک در بسترهای مالی داشته باشیم. اصولا به فاصله‌ای که میان انتظار ما از نتیجه و نتیجه واقعی وجود داره، ریسک گفته می‌شه و هرچه فاصله این دو بیشتر باشه، در واقع ما ریسک بیشتری رو متحمل می‌شیم. ریسک رو به‌صورت کلی می‌تونیم به ۲ دسته اصلی تقسیم کنیم که مبنای این تقسیم‌بندی، مقیاس ریسک و نقش ما در کنترل اون هست. در ادامه با بررسی کامل هر ۲ مورد، اطلاعات لازم برای مواجهه با اون‌ها رو در اختیار شما می‌گذاریم.

ریسک سیستماتیک

این نوع ریسک به کلیت بازار برمی‌گرده و کنترل اون از دست ما خارجه! این نکته به این معنیه که شما نمی‌تونین انتظار این ریسک رو داشته باشین و صرفا از ایجاد اون مطلع می‌شین. پیش‌بینی قطعی این نوع ریسک سرمایه گذاری در بورس غیرممکنه و به همین دلیل، مدیریت اون قبل از وقوع هم نشدنی هست.

به عنوان مثال شروع جنگ یکی از ریسک‌های سیستماتیک هست که هیچ فردی در بازارهای مالی و بورس، در کنترل اون نقش نداره و مسائلی فراتر از کنترل ما باعث شکل‌گیری اون می‌شن. از بقیه ریسک‌های سیستماتیک می‌تونیم به مسائلی مثل نرخ تورم یا سیاست‌های اقتصادی نظام حاکم اشاره کنیم که سرمایه‌گذارها در شکل‌گیری اون‌ها هیچ نقشی ندارن.

ریسک غیرسیستماتیک

وقتی که ریسک موردنظر ما مربوط به یک سهام یا صنعت خاص باشه، می‌تونیم اون رو در دسته ریسک‌های غیرسیتماتیک قرار بدیم؛ چون ما می‌تونیم در مقابله یا کاهش اون‌ها نقش ایفا کنیم. هر ریسک قابل‌کنترل و قابل‌پیش‌بینی در این دسته قرار می‌گیره و ما قادر هستیم تا برای مدیریت اون برنامه‌ریزی کنیم و استراتژی معاملاتی خودمون رو بر این اساس بچینیم.

ریسک غیرسیستماتیک

به عنوان مثال ریسک مربوط به تحولات قیمتی سهام یک شرکت فرآورده‌های غذایی، یک ریسک غیرسیستماتیک هست که شما با بررسی دقیق اون می‌تونین این ریسک رو تا بیشترین حد ممکن کاهش بدین یا در صورت نیاز با خروج به‌موقع، اون رو کاملا از بین ببرین.

البته انواع ریسک سرمایه گذاری در بورس رو می‌شه به دسته‌های کوچک‌تری هم تقسیم کرد که در ادامه با مرور برخی از اون‌ها به‌صورت خلاصه، به شما در درکشون کمک می‌کنیم:

ریسک نرخ ارز: تغییر نرخ ارز یکی از ریسک‌هایی هست که می‌تونه روی سرمایه‌گذاری شما تاثیر مستقیم داشته باشه. البته این تغییرات در سهامِ مجموعه‌هایی که با خارج از کشور در تبادل مستقیم هستن، به‌شکل واضح‌تری دیده می‌شه.

ریسک سبد: این ریسک به تنوع سبد سهام شما برمی‌گرده و هر چه این سبد از تنوع کمتری برخوردار باشه، شما ریسک سبد بیشتری رو متحمل می‌شین. بنابراین شما با افزایش این تنوع می‌تونین ریسک سبد رو تا حد خیلی زیادی مدیریت کنین.

ریسک نرخ بهره: وقتی که ارزش سرمایه‌گذاری شما تحت‌تاثیر تغییر نرخ سود قرار می‌گیره، در واقع شما این ریسک رو متحمل شدین. به عنوان مثال اگه نرخ بهره بانک‌ها به یک‌باره افزایش پیدا کنه، افرادی که بر روی اوراق مشارکت سرمایه‌گذاری کرده بودن، برخلاف سرمایه‌گذارهای بازار سهام، بدون ریسک‌پذیری به سود می‌رسن.

ریسک شخصی: ریسک‌ها فقط به عوامل بیرونی منحصر نیستن و تحولات شخصی هم می‌تونه یک نوع ریسک برای شما به حساب بیاد. مثلا اگه شما به علت نیاز به جراحی تصمیم به فروش سهامی که قصد نگهداریِ بلندمدت از اون رو داشتین، بگیرین، این ریسک شامل حال شما شده و شما به این دلیل متحمل ضرر یا سود می‌شین.

ریسک سیاسی: تصمیماتی که نظام سیاسی حاکم اتخاذ می‌کنه و با این تصمیمات باعث شکل‌گیری موج‌های مختلفی در بازار سرمایه می‌شه، یک نوع ریسک سرمایه گذاری در بورس هست که شما تحت‌تاثیر اون قرار خواهید گرفت.

ریسک تجاری: فرض کنین که یک کمپانی در مدیریت هزینه‌های عملیاتی خودش با مشکل مواجه شده و دیگه نمی‌تونه حقوق کارکنان خودش رو پرداخت کنه. در این شرایط احتمالا افراد سرمایه‌گذار در این کمپانی متحمل ضرر می‌شن و این ضرر یکی از نتایج ریسک تجاری هست که این افراد موقع خرید سهام اون رو پذیرفتن.

طبقه بندی افراد از نظر پذیرش ریسک

جالبه بدونید که صرفا ریسک سرمایه گذاری در بورس دسته‌بندی نمی‌شه و افراد هم از نظر میزان ریسک‌پذیری به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شن. این درک ریسک سرمایه‌گذاری نکته افراد رو از لحاظ میزان ریسک‌پذیری به ۳ دسته تقسیم می‌کنه که این دسته‌ها عبارتند از:

افراد ریسک‌گریز: از اسم این گروه این برداشت می‌شه که اون‌ها از پذیرش ریسک فراری هستن اما تعریف این دسته کمی متفاوته. افراد ریسک‌گریز نسبت به بقیه دسته‌ها در ازای نرخ بازگشت بیشتری حاضر به قبول ریسک هستن و تا حد ممکن سعی می‌کنن که از پذیرش ریسک در معاملاتشون خودداری کنن.

افراد خنثی نسبت به پذیرش ریسک: افراد حاضر در این گروه از لحاظ میزان ریسک‌پذیری در میان ۲ دسته دیگه قرار می‌گیرن و موضعی خنثی نسبت به پذیرش ریسک دارن. در واقع ارزش هر معامله برای این افراد معادل با ارزش اسمیِ اون سهام یا اوراق هست.

افراد ریسک‌پذیر: وقتی که شما دیدگاه جسورانه‌تری در معاملاتتون داشته باشین و در ازای سود بیشتر، ریسک بیشتری رو متحمل شین، در این دسته قرار می‌گیرین. افراد ریسک‌پذیر در پذیرش ریسک سریع‌تر عمل می‌کنن اما این نکته به این معنی نیست که اون‌ها بدون بررسیِ دقیق شرایط، حاضر به پذیرش ریسک درک ریسک سرمایه‌گذاری هستن.

طبقه بندی افراد از نظر پذیرش ریسک

ارتباط ریسک و بازده سرمایه گذاری

وقتی ما از ریسک صحبت می‌کنیم، باید بدونیم که سر دیگه این داستان بازدهی قرار داره. در واقع بدون انتظار بازدهی، پذیرش ریسک یک عمل بیهوده محسوب می‌شه و صرفا وجود بازدهی هست که ریسک‌پذیری رو توجیه می‌کنه. ارتباط ریسک و بازدهی سرمایه گذاری رو می‌شه یک ارتباط مستقیم در نظر گرفت و این دو به‌صورت مستقیم روی هم تاثیر می‌گذارن.

این نکته به این معنیه که شما با پذیرش ریسک بیشتر، بازدهی بیشتری رو هم از سرمایه‌گذاری خودتون به دست میارین و اگه در معاملات خودتون ریسک‌پذیری کمی داشته باشین، درنهایت هم باید به همین تناسب انتظار بازدهی رو از سرمایه‌تون داشته باشین. مثال واضح این ارتباط رو هم می‌شه در بازارهایی مثل بازار دلار و طلا مشاهده کرد که افراد با سرمایه‌گذاری در اون‌ها، سود بیشتری رو نسبت به سرمایه‌گذاری‌های ایمن‌تری مثل سپرده‌گذاری در بانک به دست میارن.

البته این رابطه دوطرفه هست و پذیرش ریسک بیشتر در برخی از موارد هم باعث متحمل شدن ضرر بیشتره.

راهکارها و استراتژی‌های مدیریت ریسک سرمایه گذاری

حالا که با انواع ریسک سرمایه گذاری در بورس بیشتر آشنا شدیم، زمان اون رسیده تا مروری هم بر راهکارهای مدیریت اون‌ها داشته باشیم تا شما این ریسک‌ها رو به بهترین شکل ممکن مدیریت کنید.

برنامه‌ریزی در معاملات و بررسی بازار

مهم‌ترین نکته‌ای که به شما در مدیریت ریسک سرمایه گذاری در بورس کمک می‌کنه، برنامه‌ریزی دقیق در معاملاتتون هست. اگه شما بسترهای سرمایه‌گذاری‌تون رو با بررسی دقیق انتخاب کنین و برای ورود و خروج از موقعیت‌تون هم استراتژی داشته باشین، ریسکی که متحمل می‌شین، بهترین نتایج رو براتون به همراه داره.

رعایت قانون یک درصد

یکی از مرسوم‌ترین استراتژی‌هایی که در مدیریت ریسک تاثیر زیادی رو داره، قانون یک درصد هست که خیلی از فعالان بازارهای مالی برای کاهش ریسک‌های غیرضروری از اون استفاده می‌کنن. این قانون به این شکله که شما نباید بیشتر از یک درصد سرمایه‌تون رو بر روی یک معامله صرف کنین. یعنی اگه شما یک سرمایه صدهزار تومانی رو در اختیارتون دارین، در هر معامله باید صرفا هزار تومان سرمایه‌گذاری کنین.

البته خیلی از افراد با رشد سرمایه خودشون این درصد رو هم کاهش میدن و تنوع رو در سرمایه‌گذاری‌های خودشون بیشتر می‌کنن.

تعیین حد ضرر و سود

راهکار آخری که شما می‌تونین در این راستا از اون استفاده کنین، تعیین حد ضرر و سود هست. این موضوع به شما کمک می‌کنه تا در زمان مقرر از موقعیت خودتون خارج شین و همین عامل از متضرر شدن شما جلوگیری می‌کنه. البته شما باید این ۲ سطح رو با بررسی دقیق تعیین کنین تا درنهایت بهترین نتیجه رو به دست بیارین.

استراتژی های مدیریت ریسک سرمایه گذاری


مدیریت ریسک سرمایه گذاری در بورس یکی از مهم‌ترین مسائلی هست که شما باید به عنوان یک سرمایه‌گذار اون رو مدنظر داشته باشین و خودتون رو برای مدیریت ریسک‌های مختلف به بیشترین آمادگی برسونین. به همین دلیل در این مطلب از کارگزاری حافظ علاوه بر مرور انواع ریسک، استراتژی‌های مدیریت این ریسک‌ها رو هم مورد بررسی قرار دادیم تا شما در این مسیر با کمترین چالش غیرمنتظره روبه‌رو شید.

مقاله نشریه
تاثیر سواد مالی و درک ریسک بر انتخاب سرمایه گذاری در بورس اوراق بهادار تهران

هدف از پژوهش حاضر، شناسایی عوامل موثر بر تصمیم های سرمایه گذاری و بررسی رابطه سطح سواد مالی سرمای ه گذاران و تصمیم های سرمایه گذاری آنان است. این پژوهش از نوع همبستگی است و برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه استفاده شده است. این پرسشنامه به شناسایی عوامل موثر بر تصمیمات سرمایه گذاران و همچنین ارزیابی سطح سواد مالی و درک ریسک سرمایه گذاران می پردازد. نتایج نشان می دهد که ذهنیات فردی، اطلاعات حسابداری، اطلاعات اقتصادی و نیازهای مالی شخصی بر تصمیم گیری سرمایه گذاری در ایران، تاثیر دارند. در حالی که بین سطح سواد مالی و تصمیمات سرمایه گذاران، رابطه معناداری وجود ندارد. همچنین مشخص گردید سن، جنسیت، وضعیت تاهل رابطه معنی داری با تصمیمات سرمایه گذاران ندارد ولی سطح تحصیلات با سواد مالی سرمایه گذاران رابطه مستقیم و معنی داری دارد. به علاوه نتیجه نشان می دهد که با در نظر گرفتن میزان درک ریسک سرمایه گذاران، میزان ریسک پذیری آنها بر تصمیمات سرمایه گذاری آنها تاثیرگذار می باشد.

اثر برند بر رفتار سرمایه گذار و ریسک درک شده بعنوان متغیر میانجی

هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر تأثیر ارزش ویژه برند سرمایه گذار-مدار، بر قصد سرمایه گذار به سرمایه گذاری و نقش ریسک درک شده بعنوان متغیر میانجی در این رابطه است، در پژوهش حاضر به تبعیت از ارزش ویژه برند مشتری- مدار آکار، از مدل ارزش ویژه سرمایه گذار –مدار، استفاده گردید. جامعه آماری این پژوهش جوانانِ تحصیلکرده در یکی از دانشگاه های ایران است. نتایج برخی از مطالعات بیانگر آنند که، جوانان بر تصمیمات حساس خانواده ها و خرید آنها تأثیر می گذارند، این جنبه مورد علاقه برنامه ریزان شرکتی برای کسب وجوه مالی از بازارهای سرمایه بوده، تا بدانند چه چیزهایی در قلمرو مدیریتی بر تصمیمات سرمایه گذاری جوانان تأثیر می گذارد، و اینکه آیا می توان آنان را بعنوان سرمایه گذاران بالقوه، یا عامل موثر در تصمیمات سرمایه گذاری خانوداه ها به حساب آورد. بر این اساس در این پژوهش تعداد 69 دانشجوی مقطع دکتری از دانشگاه علامه طباطبایی در سال 1396 خورشیدی با نمونه گیری خوشه ای انتخاب گردیدند، و رفتار آنان در سرمایه گذاری بررسی شد. در این مطالعه، تأثیر ارزش ویژه برند سرمایه گذار-مدار، بر قصد سرمایه گذار به سرمایه گذاری، و نقش ریسک درک شده بعنوان متغیر میانجی، بوسیله روش مدل سازی معادلات ساختاری-حداقل مربعات جزئی، مورد مطالعه واقع شد. یافته ها حاکی از آن است که، ارزش ویژه برند سرمایه گذار-مدار بر قصد سرمایه گذاری بطور مستقیم و غیر مستقیم، از طریق ریسک درک شده بعنوان متغیر میانجی تأثیر می گذارد. نتایج پژوهش می تواند برای سیاست گذاران حوزه مالی و سرمایه گذاری، بعنوان نقشه راهی در جهت برنامه ریزی های آتی آنها باشد.


  • مدل ویژه برند-مشتری مدار
  • مدل ویژه برند سرمایه گذار-مدار
  • ریسک درک شده
  • قصد سرمایه گذاری
  • مدل سازی معادلات ساختاری-حداقل مربعات جزئی

عنوان مقاله [English]

The effect of the brand on investor behavior and perceived risk as Mediate

نویسندگان [English]

  • Maghsoud Amiri 1
  • Rouhalah Moradi 2

2 Ph.D. student of financial management of Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran. (Corresponding author)

The purpose of this article is to investigate the effect of investor based brand equity to intention investment, and the perceived risk is a mediated risk in this study. Based on the revision made of Aaker’s brand equity construct in investment decisions we use of investor based equity in this study. The population of this study is a university academics in Iran. Some studies show that youngsters influence key family decisions and purchases. This aspect is of interest to firms planning to obtain financing from capital markets to know what features within management scope affect investment decisions of youngsters, whether they can be seen as potential investors or an influencing factor in family investment decisions. We selected students from a university in Iran to study their intention investment. The sample consisted of 69 respondents, Ph.D. students from one university in Iran in 2017 that selected by cluster sampling. Structural equation modeling –partial least squares is used to test relationships between brand equity dimensions and intention to invest, with a mediating role or perceived risk. The results indicate that the investor –based brand equity significantly influences intention to invest. Research result can be useful for policymakers in the financial area, and helpful for their plans.

کلیدواژه‌ها [English]

  • costumer based-brand equity
  • Investor based-brand equity
  • perceived risk
  • Intention to Investment
  • Structural Equation Modelling-Partial Least Squares


* امیرشاهی, م., شیرازی, م., & سیاه تیری, و. (1386). تعیین عوامل تأثیر گذار بر تصمیم سرمایه گذاران بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه علوم مدیریت ایران, 159-179.

* عریضی, ح., دری, ب., & براتی, ه. (1394). بررسی متغیرهای میانجی موثر بر رابطه بین عوامل زمینه ای و سازمانی با واکنش به تغییر و پیامدهای آن. مطالعات مدیریت(بهبود و تحول 1-27

* فلاح شمس, م., افشار, ف. ه., & حق شناس, ف. ک. (1391). بررسی تأثیر کانون کنترل بر خطاهای ادراکی در تصمیم گیری سرمایه گذاران در بورس اوراق بهادار تهران. 167-185.

* فهیمی دو آب, ر. (1389). بررسی عوامل رفتاری خاص بر تصمیم خرید سرمایه گذاران سهام عادی(درک ریسک سرمایه‌گذاری مطالعه تطبیقی بورس اوراق بهادار تهران و مشهد). مجله مهندسی مالی و مدیریت پرتفوی, 135-154.

* Kourtidis, D., Chatzoglou, P., & Sevic, Z. (2017). The role of personality traits in investors trading behaviour: empirical evidence from Greek. International Journal of Social Economics, 1402-1420.

* RAHI, S. (2015). Moderating Role of Brand Image With Relation to Internet Banking and Customer Loyalty: A Case of Branchless Banking. ournal of Internet Banking and Commerce, 5.

* Severi, E., & ling, K. C. (2013). The Mediating Effects of Brand Association, Brand Loyalty, Brand Image and Perceived Quality on Brand Equity. Asian Social Science, 125.

* Sivaramakrishnan, S., Srivastava, M., & Rastogi, A. (2016). Attitudinal factors, financial literacy, and stock market participation. International Journal of Bank Marketing, 818-841.

* WASHINGTON, M., SHIRLEY, E., & LISSET, G. (2015). Students’ perceived risk and investment intention: the effect of brand equity. DE Gruyter, 205-225.

* Hoffmann, A. O. I., & Ketteler, D. (2015). How experiences with trading a company ’ s stock influence customer attitudes and purchasing behavior. https://doi.org/10.1108/IJBM-11-2014-0163

* Jiao, L.,Harrison, G.,Dyball, M. C., & Chen, J. (2017). CEO values, stakeholder culture, and stakeholder-based performance, 875–899. https://doi.org/10.1007/s10490-017-9506-3

* Najafi, H., Rahmani, F., & Safari, M. (2015). Evaluation of Effect of Brand on customer loyalty in the banking industry ( A case study of the Parsian Bank ), 3(2), 908–914.

* Samadi, M., Ph, D., & Yaghoob-nejadi, A. (2009). A Survey of the Effect of Consumers ’ Perceived Risk on Purchase Intention in E-Shopping, 261–275.

* Severi, E., & Ling, K. C. (2017). The Mediating Effects of Brand Association, Brand Loyalty, Brand Image and Perceived Quality on Brand Equity, 9(3), 125–137. https://doi.org/10.5539/ass.v9n3p125

* Taleghani, M., & Almasi, M. (2011). Evaluate the Factors Affecting Brand Equity from the Perspective of Customers Using Aaker â€TM s Model, 1(4), 64–76.

درک وارونه از ریسک در بورس تهران

درک وارونه از ریسک در بورس تهران

به گزارش صدای بورس،فعالان حرفه‌ای بازار به‌ویژه تحلیلگران، سرمایه‌گذاری قیمت‌های فعلی را منطقی می‌دانند و از سویی دیگر عموم بورس‌بازان هر روز اگر نگوییم بیشتر از دیروز اما به شکلی پیوسته پول خود را از بازار خارج می‌کنند.

به نظر می‌رسد در وضعیت فعلی، بازار سهام با خطر تعمیم شتاب‌زده رو به رو است؛ رفتاری که خروج از بازار و احتمال بازماندن از سود را به «بازی رولت روسی» شبیه می‌کند. در چنین شرایطی فرد باید ریسک ماندن یا چشم‌پوشی از سود احتمالی را بپذیرد.

بازار سهام در هفته گذشته به‌رغم دریافت گزارش‌های فراتر از انتظار از عملکرد سه‌ماهه اکثر شرکت‌ها شاهد تداوم روند نزولی بود، به‌نحوی‌که با کاهش ۹/ ۱درصدی شاخص، دماسنج بورس عملا به محدوده پایان عید امسال بازگشت. ارزش معاملات خرد نیز با سقوط به کانال دوهزار میلیاردتومان در محدوده رکود عمیق قرار گرفته و هیچ نشانه‌ای از امکان احیا و صعود را صادر نکرده است. در میانه هفته مورد گزارش، فعالان بازار خبر دیدار رئیس‌کل بانک مرکزی و رئیس سازمان بورس را دریافت کردند که طی آن بر کنترل نرخ سود بین‌بانکی و کاهش آن تاکید شد.

با توجه به معلول‌بودن نرخ سود در مکانیزم اقتصادی، وعده مزبور می‌تواند به‌معنای تغییر فرمان سیاست پولی به سمت انبساطی در وضعیت تورم بالا تعبیر شود که در صورت تحقق، با افزایش مجدد شتاب رشد پایه پولی، تاثیرات نامطلوبی بر فضای اقتصاد کلان کشور خواهد داشت. از این منظر، تحقق وعده شتاب‌بخشیدن به رشد پایه پولی هرچند ممکن است به ظاهر برای اهالی بورس تهران در کوتاه‌مدت خوشایند باشد اما با عنایت به آثار مخرب تشدید موج تورم بعدی، نمی‌تواند به‌عنوان یک راهکار پایدار برای حل مسائل اقتصاد ایران و بازار سرمایه درنظر گرفته شود.

رابطه معکوس ریسک و قیمت

بسیاری از مفاهیم در حوزه مالی ویژگی «ضدشهودی» دارند، به این معنا که واقعیت موضوع از آنچه اکثریت ادراک می‌کنند متفاوت است. یکی از بارزترین نمونه‌ها در این حوزه مفهوم ریسک است که معمولا آنچه توسط افراد در نگاه اول درک می‌شود با واقعیت تجربی ناسازگار است. واقعیت این است که در بازارهای به‌طور ممتد صعودی، هرچه قیمت‌ها بالاتر می‌رود، انتظار بازدهی آتی کاهش می‌یابد چراکه بخشی از «سود موردانتظار» با رشد قیمت در واقع تحقق می‌یابد و دارایی موردنظر با قیمت بالاتر، بازدهی کمتری برای خریداران ایجاد می‌کند؛ این در حالی است که وقتی قیمت سهام برای مدت طولانی مرتبا بالا می‌رود، اکثریت افراد نسبت به ادامه روند به‌صورت شهودی خوش‌بین می‌شوند و در تله یکی از مشهورترین خطاهای شناختی تحت‌عنوان «تعمیم شتاب‌زده» می‌افتند. در واقع اگر بخواهیم به‌ صورت عقلانی موقعیت مزبور را تحلیل کنیم، در نقطه‌ای که خوش‌بینی‌ها به اوج می‌رسد، اکثریت سرمایه‌گذاران بخش عمده پول و اعتبار خود را به خرید اختصاص داده‌اند و بازار به دلیل تضعیف جریان نقدینگی جدید در واقع در آسیب‌پذیرترین شرایط قرار دارد.

نسیم طالب، نویسنده مشهور حوزه مالی، سرمایه‌گذاری را به بازی «رولت روسی» تشبیه می‌کند که طی آن در یک هفت‌تیر فقط یک گلوله وجود دارد و اعضا موظفند آن را به سمت خود شلیک کنند. با هربار چکاندن ماشه، در واقع ریسک شلیک در نوبت بعدی بیشتر می‌شود درحالی‌که ممکن است فرد ناظر با تعمیم نادرست از عدم‌شلیک در نوبت‌های قبلی، با اطمینان بیشتری در نوبت بعدی ماشه را بچکاند. این موضوع در بازارهای نزولی هم صادق است. به‌عبارت دیگر، هرچه قیمت دارایی‌ها در شرایط ثبات عوامل بنیادی بیشتر افت می‌کند، ریسک خرید دارایی درواقع کمتر می‌شود، درحالی‌که یک سرمایه‌گذار عادی ممکن است در اوج بازار نزولی تصور کند که انجام خرید با خطر زیادی مقارن است. با همین منطق می‌توان درخصوص وضعیت فعلی بورس تهران نیز داوری کرد؛ بازاری که هرچند در دو سال‌قبل شاهد بی‌سابقه‌ترین حباب قیمتی خود بود اما این روزها از آن سمت بام افتاده و پس از دو سال ‌رشد ارز و تورم و به‌تبع آن جهش سودآوری شرکت‌ها و منطقی‌شدن رابطه قیمت و سود سهام، نتوانسته خریداران را به ایجاد تقاضای جدی مجاب کند، چراکه ریسک سرمایه‌گذاری در آن برخلاف روزهای اوج حباب به‌نظر بسیاری، بیش از گذشته است. زمان اما نشان خواهد داد که رابطه معکوس بین قیمت و ادراک ریسک این‌بار هم در مورد بورس تهران صدق می‌کند یا خیر.

سیگنال سود از صنایع بورسی

نگاهی به ‌عملکرد تجمیعی شرکت‌های بورسی و فرابورسی نشان می‌دهد با ثبت رقم حدود ۲۰۰‌هزار میلیاردتومان سود خالص در فصل بهار، این متغیر نسبت به مدت مشابه سال‌گذشته بیش از دوبرابر شده است. به این ترتیب، نه‌تنها نگرانی قبلی مبنی‌بر احتمال کاهش حاشیه سود بنگاه‌ها به دلیل رشد هزینه‌ها و عدم‌رشد متناسب درآمد فروش تا حد زیادی تعدیل شد، بلکه نسبت میانگین سودآوری به قیمت در سطح کل بازار سرمایه نیز بر اساس عملکرد ۱۲ماه گذشته شرکت‌ها به کمتر از ۷ واحد رسید. این نسبت نه‌تنها از میانگین بلندمدت ارزش‌گذاری این بازار کمتر است، بلکه به محدوده آذرماه سال‌ ۹۸ بازگشته است. از منظر تاریخی، بازده متوسط سبد یک سرمایه‌گذار با فرض خرید سهام با وزن متناسب با شاخص‌کل، در شرایطی که P/ E متوسط بازار ۷واحد باشد، بیش از ۳۵‌درصد در سال ‌بوده است. به عبارت دیگر، بازدهی شاخص‌کل نسبت به نقاطی که ارزش‌گذاری آن در محدوده میانگین بوده در بلندمدت (بیش از پنج‌سال) به میزان بیش از ۳۵‌درصد در سال ‌حاصل شده است. این نتیجه البته چندان عجیب نیست؛ چراکه ارزش سهام بنگاه‌ها تمایل طبیعی به رشد در طول زمان دارد که ناشی از رشد بلندمدت ابعاد اقتصاد (که می‌تواند ناشی از تورم یا رشد اقتصادی باشد) و در نتیجه افزایش بلندمدت رقم سودآوری شرکت‌هاست، در واقع هر فرد سرمایه‌گذار که تعدادی سهم می‌خرد مالک یک جزء از سودآوری می‌شود که حداقل در سطح مجموع شرکت‌ها معمولا رو به رشد است. به این ترتیب، خرید سهام در ارزش‌گذاری متعادل، بازدهی در حد رشد اسمی اندازه اقتصاد کشور نصیب خریداران می‌کند. از این منظر می‌توان گفت بورس تهران پس از حدود ۳۲‌ماه ارزش‌گذاری بالاتر از میانگین، اکنون وارد محدوده‌ای شده که نه‌تنها می‌تواند به‌عنوان پوشش‌دهنده تورم عمل کند، بلکه امکان انعکاس رشد اقتصاد ایران در عملکرد یک سبد متنوع با درک ریسک سرمایه‌گذاری تمرکز بر صنایع بنیادی را برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند.

تقابل بازار و فدرال‌رزرو بر سر آینده اقتصاد

بالاخره انتظارها به‌سر رسید ‌و نشست کمیته پولی بانک مرکزی آمریکا برگزار شد و نرخ‌های بهره شبانه دلار با افزایش ۷۵/ ۰‌درصدی به مرز ۵/ ۲درصد رسید، درحالی‌که فدرال‌رزرو کماکان بر موضع انقباضی خود با هدف مهار تورم اصرار دارد، رفتار زیرپوستی بازارهای مالی از دغدغه متفاوتی حکایت دارد. در همین راستا، رفتار معامله‌گران در بازار اعتبارات آتی نشان می‌دهد نه‌تنها انتظار تداوم افزایش بهره در سال‌۲۰۲۳ میلادی را ندارند، بلکه یک مرحله ۲۵/ ۰‌درصدی افت بهره برای فصل اول سال‌آتی میلادی را پیش‌بینی می‌کنند! از آنجا که کاهش بهره در گذشته همواره مقارن با دوره‌های رکود اقتصادی بوده است، پیش‌بینی بازار در واقع عبارت از پایان زودهنگام برنامه انقباضی بانک مرکزی و بازگشت به فاز انبساطی است.

به گزارش دنیای اقتصاد، مراجعه به تاریخ نشان می‌دهد که در اغلب موارد پیش‌بینی بازار به‌ویژه در حوزه اوراق قرضه از اعضای کمیته پولی بانک مرکزی آمریکا دقیق‌تر بوده است. به این ترتیب در صورتی‌که این‌بار نیز به رسم گذشته این پیش‌بینی درست از آب دربیاید، می‌توان انتظار پایان یکی از سریع‌ترین دوره‌های افزایش بهره دلار در ۲دهه گذشته را داشت؛ رویدادی که نه‌تنها فشار موجود بر بازارهای سهام جهانی را کم می‌کند، بلکه برای قیمت مواد خام و کامودیتی هم پیام‌آور امکان کف‌سازی و رونق مجدد خواهد بود.

اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.